Feeds:
Posts
Comments

Archive for the ‘in memoriam’ Category

This content is password protected. To view it please enter your password below:

Read Full Post »

ARMAND: “…spaced out als ik”
uit een liedje “Ben ik te min…” ooit gelanceerd door Philips/Fontana records in Eindhoven (die zijn pleidooi voor softdrugs niet waardeerde)
ArmandSpacedOutAlsIk
Zijn final high en mijn eerbetoon voor een dwarszinger (mijn softdrugs liggen meer in het bereik van franse kaas en japanse sake, maar ieder het zijne, zolang er maar niet onder mijn raam op een hashterras gehinnikt wordt door de stoonde italianen; ik vind dat hash stinkt, een ander weer kan niet tegen de geur van een uitgelopen frans kaasje).


Dan nog even een check van mijn bronnen… de strofe die ik hier aanhaal komt van een Youtube filmpje met een re-take in 2005 van zijn eerst hit uit 1967 :ben ik te min…”, waarbij dit deel van de oorspronkelijke tekst gewijzigd is, in plaats van
“Je bent nu net zo idealistisch als ik maar, hoe wil je het in godsnaam anders gaan doen?”

zingt hij
“Je bent net zo spaced out als ik en hoe wil je dat in godsnaam anders dan?”

‘spaced out’ is een weinig vaststaand begrip:
Mettriam/Webster:
– “dazed or stupefied by or as if by a narcotic substance : high” of
– “of very strange character : weird”
The Urban Dictionary has this odd statement:
– “1) Absentmindedness in the form of a personality trait.
Note 1: People who are spaced out are usually considered to be stupid by their peers, although often these people are actually very smart.
– Note 2: Incorrect usage of this term has been applied to people on drugs. There are terms for that, so do not to confuse them with “spaced out.”
Cambridge dictonaries on-line:
– “Someone who is spaced out is not completely conscious of what is happening, often because of taking drugs or needing to sleep”

Dus we wen niet echt wat Armand bezielde in 2005, wel dat hij na zijn eerste hit bij Fontana/Philips van label veranderde om te kunnen zingen wat hij wilde en uiteindelijk zijn eigen platen ging produceren….
Hij begon als en bleef een protestzanger, heel zijn leven.. begin dit jaar nog trok hij naar het bezette Maagdenhuis, laat ik dit fraaie statement citeren van een VPRO uitzending/web pagina uit juni dit jaar:

“Het werd godverdomme weer eens tijd, zeg”, zegt hij. “Sinds de bezetting van ’69 hebben we genoegen genomen met repressieve tolerantie. Het is een vruchtbare strategie gebleken van de bestuurders: net doen of je meebeweegt, maar stukje bij beetje de kraan steeds verder dicht draaien. Het heeft ons gemaakt tot wat we nu zijn: een stelletje bange zeikerds. Juist daarom was het zo fantastisch om te zien dat de studenten eindelijk durfden. En toch zag je ook dat ze hartstikke bang waren. Ze durfden niet eens te roken binnen. Tegen mij zeiden ze het ook: je moet buiten blowen. Ik heb gezegd: no blow, no show.”

2015: Anders dan in 1967 wordt hij niet meer door Philips gelanceerd, maar door zichzelf in een final ‘space-out’.

Wie zijn jongste foto’s van zijn te vroege oude dag bekijkt ontkomt niet aan het zilvergrijs laten uitgroeien vanaf zijn kruin van de henna waarmee hij decennia lang zijn lange haren verfde… deze groeiende vergrijzing was als een voorbereiding op een ander bestaan, in ‘outer space’.

Read Full Post »

Illustration of the “Erlkönig” by Ernst Barlach (1870-1938); artist signed photograph of Fischer-Dieskau dating from the early fifties; radio is a Philips BX360A produced in period 1946-1947 as we had in our living room, also called “zingende plank” (singing board (slice of timber) as the front was made of recycled wood covered with woven textile. Click picture for full view…

Dietrich Fischer-Dieskau (1925-2012) (*) died today… and in my head I hear his Schubert version of Goethe’s ‘Erlkönig’ (Elf-king) as I heard it often as a boy on the radio:

 “Mein Vater, mein Vater, und hörest du nicht,

Was Erlenkönig mir leise verspricht?” –

“Sei ruhig, bleibe ruhig, mein Kind;

In dürren Blättern säuselt der Wind.”

(“My father, my father, and don’t you hear

What the Elfking quietly promises me?”

“Be calm, stay calm, my child;

The wind is rustling through withered leaves.”)

In the end the father racing with his horse through the darks woods, notices that his son – who was ill and hallucinating seeing beings his father did not see -has died in his arms…

 Dem Vater grauset’s, er reitet geschwind,

Er hält in Armen das ächzende Kind,

Erreicht den Hof mit Müh’ und Not;

In seinen Armen das Kind war tot.

(It horrifies the father; he swiftly rides on,

He holds the moaning child in his arms,

Reaches the farm with trouble and hardship;

In his arms, the child was dead.)

The word “tot” that ends the song, hardly been pronounced by the mouth of Fischer-Dieskau, is dramatically cut off by his lips in a split of a second.

I am listening now to the song again, but not on the radio but on the music streaming service of ‘spotify’ (**) and so  we will keep hearing Fischer-Dieskau’s voice through the never “withering leaves” of our digital age.

—–
(*) And.. yes I know Dietrich Fischer-Dieskau had to join the Hitler Jugend when he was 10 years old, like all German boys of that time, and yes he did perform during the war in Berlin, his first public concert, which is common knowledge, but better to say in these days, far removed from World War II, in which some people may be more touchy than their parents about an unescapable past. The Guardian has a very nice 2005 interview by Martin Kettle on-line with Fischer-Dieskau from which I quote the war passage here:

Fischer-Dieskau was, is, and will always be a Berliner. He has lived through some of the great city’s best times and most of its worst. This most refined and intelligent of artists began his career in circumstances from hell. In early 1943, aged 17, his first public performance of the greatest of all song-cycles, Schubert’s Winterreise, given in the town hall of the Berlin suburb of Zehlendorf, was interrupted by the RAF.

 “We had a terrible bombing of the city that day,” Fischer-Dieskau recalls, “and the whole audience of 200 people and myself had to go into the cellar for two-and-a-half hours. Then when the raid was over we came back up and resumed.” I ask him whether he can remember where in the cycle he began again. “It was Rückblick [Backward Glance],” he grins. “So we looked back to the part already completed.”

 As a conscript soldier he was captured by the Americans in Italy in 1945 and spent nearly two years as a prisoner-of-war. “I believe it forces you to straighten out your thinking at an earlier age than you would otherwise do,” he says. “You have to survive. You have to stay focused, otherwise you will not live. That was my first thought.”

 It was this German experience of suffering and war that partly led Benjamin Britten to invite Fischer-Dieskau to sing in the historic premiere of his War Requiem in Coventry Cathedral in 1962. Britten’s letter – “with great temerity I am asking you whether you would sing the baritone” – tells us something both about the composer and about the grandeur that Fischer-Dieskau had attained in the musical world by then. But Fischer-Dieskau’s memories of the event are mainly about Britten’s nerves.

(**) this is a paying service for subscribers at a small fee, a different version can be heard and seen on youtube all with the last word ‘tot’  and a last chord by the piano (this version, especially the ending, differs from the recording I listened to on ‘spotify’; each performance by Fischer-Diskau must have differed and his mastery must have laid in his ability of recreating a composition in so many ways).

Read Full Post »

stem uit de groef

Mijn stem mag met mij / een heel leven mee

Met èh mocht ik beginnen,

en deze stem draagt mij verder,

maar hoe zal ik eindigen?

Zal ik krachtig stervende verzen stamelen, vloeken —

of seniele kreten slaken?

Dit is Simon nog met een lichte jonge stem – nog niet door rook bevloerst – gevat op een klein grammofoonplaatje uitgegeven in 1960 door Querido. VPRO Radio heeft de volledige opname + tekst op haar web site gezet… een thema dat bijna een halve eeuw later terugkomt in de samenwerking met Spinvis. Enkel het spetterende geluid van een echte naald in de groef van een echte grammofoonplaat mist hier, maar wie weet zich dat nog te herinneren?
vinkenoog-hoesje-297x300

Read Full Post »

Simon Vinkenoog (1928-2009) is op weg naar weg en dat zijn wij allen…
Simon kwam op mijn weg in 1966 toen ik belangstelling had voor zijn initiatief voor een  ‘Sigma Centrum’ in Amsterdam (zoals gepubliceerd in het Randstad 12 nummer in 1966 Manifesten~Manifestaties samengesteld door Simon Vinkenoog, naar een idee van Alexander Trocchi “de onzichtbare opstand van een miljoen geesten”). Ik werd uitgenodigd zijn documentatie van nieuwe kunststromingen en andere sociale, religieuse alsook politieke bewegingen te komen bekijken. Mijn eerste bezoek was in in zijn huis aan de Noordermarkt, toen al volgestouwd met betekenisvol papier, gemapt en gerangordend. Knipsel, krant, pamflet, foto, folder, brochure, brief , kattebel en tekening werden onder een zwierig geschreven noemer vereenigd in een map. Mappen regen zich aaneen, verhuisden naar dozen en een groeiend aantal kasten waarvan op een gegeven moment de bovenste plank enkel nog met een laddertje bereikt kon worden. Stapels kranten en bladen vermengden zich met boeken, kussens, lage tafels en ander huisraad  tot het voortdurend in beweging zijnd gezellig informatielandschap dat ook al al zijn latere woningen beheerste. Noordermarkt, Weesperzij, Sarphatistraat, domeinen van de schrijver en huisdocumentalist die met het geheugenwapen – de schaar – dat wat met de waan van de dag vervluchtigt een toekomstwaarde wist te geven: piepkleine politieberichtjes vanaf de vijftiger jaren over drugs in Amsterdam, allereerste happenaars in de States, jazz & poetry, Rimbaud, Artaud, situationisten, raketvaart vanaf Cape Kennedy, hipsters van het Leidseplein, diggers in Zwolle, biodynamisch boeren in Drente, stemmen van gene zijde, kruidenbulletins van Melly Uildert, kosmisch humanisme van Oliver Reiser … Knip, knip weer een gat uit het tableau van de dag, voor een nieuwe samenhang, een ander inzicht…, bewaard voor later. Als er al een beperking was van zijn aandachtsgebied, dan lag dat buiten de perken: les terrains vagues. Simon was niet enkel een knipper, plukker, lezer, vergaarder en bloemlezer, maar tegelijk een vrijgevig doorgever aan anderen van al zijn kennissprokkel. Meervoud is zijn stuwende kracht, wijzen op de overstelpende rijkdom aan mogelijkheden. Daarmee is de opsomming zijn stijlkenmerk, zoals in zijn voordracht – de gestaag toenemende snelheid, die vanzelf tot cadans wordt. Gedichten als dansende kaartenbakken. Romans die zijn eigen dagelijkse leven boekstaven en die je tegelijkertijd als verlokkelijke niet verplichte bibliografie kunt gebruiken. Hoeveel mensen heeft hij zo al niet op een nieuw spoor gebracht? (*)

klik op de foto voor een grotere versie ... click the image for a bigger version

Op deze foto van Pieter Boersma zie je Simon met zijn geheugenwapen: de schaar. Dit is herfst 2006, een opname-sessie ten behoeve van een tentoonstelling over de Nederlands/Vlaamse connectie met de ‘situationisten’ in het Centraal Museum Utrecht. De telefoon van zwaar bakeliet, het Amstel Hotel in het verschiet en op het bureau een nog steeds gevulde dikke kantooragenda. Geen spreekbeurt, geen forum, geen happening was hem te min of teveel, van schoolklasje in de provincie tot televisieshow, van kraakpand met punkdichters tot universitair literair symposium. Veel van die spreekbeurten waren voor de eigen kost en de gastvrijheid die zovelen in de verschillende  ‘huizen Vinkenoog’ hebben genoten. De archieven van Vinkenoog (**) herbergen veel schoolblaadjes,  correspondentie en ander verslagen, waarin met enthousiasme teruggeblikt wordt  op deze – vaak nederige – optredens. Het is een onderbelichte kant van Simon als cultuurspreider van onderop, die bij zijn verscheiden gemeld moet worden, opdat wij in hem eren wat de literaire establishment van Nederland nooit heeft willen erkennen, laat staan belonen.

Klik/Click Scroll voor/for link

klik plaatje hierboven voor boekenkast scroll; het laden van deze scroll kan even duren, naar gelang de snelheid van uw aansluiting. Klik op het beeldvlak om de scroll in gang te zetten, stoppen klik weer. U kunt uw browser – als u een groot scherm hebt – zo breed mogelijk maken en ook desgewenst via de onder schuifbalk de scroll naar een gewenst punt bewegen. De hoogte van de scroll 1: 1 is 740 pixels… desgewenst kunt u via (view) opties het beeld wat vergroten. Zal eens een nieuwe versie maken met meer ‘reoslutie” (detail. Deze scroll dateert al weer van 8 jaar geleden.

Verzamelaars en veellezers omgeven zich – al de electronische wonderen ten spijt – met kasten en kasten vol met boeken en andere herinneringsobjecten die in de loop der jaren zich nabij de boeken op de planken genesteld hebben. Soms heerst er orde op de plank, soms enkel wanorde, meestal een intrigerende combinatie van verwante schrijvers, naastgelegen onderwerpen, half doorgevoerde  op rij gezette classificaties, vrolijke combinaties en dwarse verbanden. De regel lijkt wel te zijn dat, hoe minder systematisch hoe beter de eigenaar gebruiker er de weg in terug weet te vinden. Ons geheugen is immers ruimtelijk en tijdens denken en gesprekken fladdert onze geest over planken, langs banden en door de pagina’s. Nu drie jaar geleden legden wij (***) een stukje van zo’n persoonlijk informatielanschap van Vinkenoog vast en als klein monument voor Simon nodigen wij u hierbij uit met uw eigen associaties langs de planken van zijn boekenkasten te dwalen en zo zijn en uw eigen leven even terug te denken…

Tjebbe van Tijen 11/12 juli 2009 bij het krieken van de nieuwe dag

(*) De beste bibliotheek-catalogus ter wereld worldcat.org geeft 356 titels/hits met Simon Vinkenoog als auteur; Google Books geeft 855 (deels doorbladerbare) boeken en tijdschriften met Vinkenoog als auteur of genoemde persoon; Deze twee links halen een heleboel internet-ruis weg die bij een gewone Google zoekactie opkomen.
(**) Het merendeel van de archieven van Simon Vinkenoog (Collectie Vinkenoog) zijn nu bij het Internationaal Instituut voor Sociale Gschiedenis in Amsterdam (60 strekkende meter archief); ook is er archiefmateriaal bij het Stadsarchief Amsterdam en het Letterkundig Museum in den Haag te vinden.
(***) “Situationisten op drift” een interactieve installatie voor het Centraal Museum Utrecht (Tjebbe van Tijen/Imaginary Museum Projects, i.s.m. Pieter Boersma en Rolf Pixley; 2006/2007)

Read Full Post »

« Newer Posts