Archive for June, 2009

“Terrains Vagues: drawing in the sandbox from  Hoog Catharijne till Leidscherijn”  is a tactile/visual presentation in ExPodium/Krügerstraat 11 Utrecht I will do on friday evening June 26 sliding through forty years of digging up and covering of urban and rural landscapes in and around Utrecht. The new expansions of the city show a policy of acres of low rise  houses with a drawing board sham individualization. Is there a way out of this MortageTopia and the vampirization of the old inner city by allienated suburbians. Hoog Catharijne is the first mega-shopping mall in the Netherlands build during the end of the sixties and seventies, covering the area from the railways station to the old inner city; Leidserijn is a new suburbian settelement at the south-west side of Utrecht covering yet another typical Dutch meadow landscape with sand and car-oriented privat dwellings…
TVEXP01The website of the venue Expodium (center for young artist in the town of Utrecht) has some more details on the context and the rest of the program…. You may enjoy the cover-up process of the Dutch landscape in action via Google Maps …  and fly back to the old Utrecht city center at the north-east from this spot to get a good understanding of Dutch urban policy …

A firm layer of sand is sprayed over the old landscape to create a tabula rasa for the mortgage architecture.. curious is the fact that the road next to the canal is called "sand road" (zandweg).

A firm layer of sand is sprayed over the old landscape to create a tabula rasa for the mortgage architecture.. curious is the fact that the road next to the canal is called "sand road" (zandweg).

This short study in the urban history of Utrecht and surroundings brought so many pictures and associations that I decided to do a more extensive study on the subject. The planning of the what can be called “our national center of consumerism” must have started now fifty years ago with the construction of the first clover leaf road system south of Utrecht, the first Dutch shopping mall intruding the inner town, the first pay automat system for petrol tanking and the first credit card automat installed in the Netherlands. All this happened in and around Utrecht. You can follow my working process on this new visual history scroll, on-line, just click the screen shot picture below…

Read Full Post »

To the urns (ballot box); the whole world is green

Back to the Urns (ballot box; a urn is also a large pot) the whole world is green. I like the French slogan "Aux Urnes" and used it for the nomenclatura (headline) of my European election emblem. Above the pictura, below this line the traditional 'descriptio':

There were five peas in one pod; the peas were green and the pod was green, and so they believed that the whole world was green-and that was absolutely right! The pod grew and the peas grew; they adjusted themselves to their surroundings, sitting straight in a row. The sun shone outside and warmed the pod; the rain made it clear and clean. It was nice and cozy inside, bright in the daytime and dark at night, just as it should be; and the peas became larger, and more and more thoughtful, as they sat there, for surely there was something they must do. “Shall I always remain sitting here?” said one. “If only I don’t become hard from sitting so long. It seems to me there must be something outside; I have a feeling about it.” And weeks went by; the peas became yellow, and the pod became yellow. “The whole world’s becoming yellow,” they said, and that they had a right to say.

These are the opening lines of the fairy tale of Hans Christian Andersen “Five Peas in a Pod” which is a nice and sentimental story about some ignorant peas in a pod who will learn about the world and its chances. Most of the peas are wasted away quickly, but one is shot into the air by a boy with a blowing pipe – a peashooter –  and lands in the gutter right beneath a half rotten window pane of an attic room in which a poor family is living. It is a mother and a frail sick girl that has to stay in bed all the time. One day she discovers the pee that has sprouted and grows into  a plant. The girls happily observes this wonder of nature and takes the pea-plant as an example and so she starts to get better, growing healthier by the day.

This week thursday the 4th of June the Netherlands did cast their peas in the European election-pot and this weekend the other nations will follow suit. Each nation neatly compartmented in their own pod. Each member state having their own inside-the-pod vision and in the end most of these peas will end up in a big pan, on a  fire, be stirred, decompose into a soup. There are 27 member states with approximate 500 million inhabitants of which a major part is considered ripe enough to cast their vote. By sunday June the 7th all 736 seats of the parliament of the European Union will be divided and the stirring of  the soup may begin.

Centrifugal powers will bring together and drive apart the ingredients and from the perspective of a voter, this reconfiguration may often be at odds with the specific original color and taste of a chosen pea. Transnational coalitions on ideological basis, as well as regional cluttering and opportunistic monstrous alliances. After a lot of stirring, nevertheless, it becomes one big pan of soup because the mere scale of  it makes the substance into an amalgam that has lost  its specific flavors and blends  everything into one strong taste: peas…. and one overwhelming color: green.

But what about the one pea that by chance, or destination,  jumps the other way and ends up in a moist and fertile corner and starts to sprout? Potentially there are many peas that stayed in their pod and could roll another way. In the Netherlands less than 40% of the voters did use their right. In most other countries European elections tend to have a low participation also. Non-involvement in European elections may just be an expression of a general lack of active participation in political affairs, but not necessarily so.

The four levels of delegation of power offered (municipal, provincial, national, European) may be too much for a simple pea. Active local participation where one can see who stirs the soup or even can take the spoon in one’s own hands and stir the other way around if necessary, makes much more sense for most people. Most of the parties that participate in the European elections, are also represented at the other three levels and their representatives seem hardly equipped to tackle transnational and European affairs. The public debates about European politics, as seen in most countries these last weeks, were most often projections of local and national issues, like keeping  foreigners and islam out, so no new member states, like Turkey. The paradoxical question how to deal with national protectionist measures in the realities of  a common European market during the actual international financial crisis, was mostly evaded, instead there was the regular local squabble and political bickering. Grand themes like the EU and the world food situation, global energy questions and new visions on migration could not be heard. It is like the babbling peas of Andersen in the green world of their pod: “It seems to me there must be something outside; I have a feeling about it”, but when the protective cover of the pod is pulled open and they drop into the real world, most of them are soon wasted away, ending up in the big soup pan, where once again everything seems to be green.

It is only 1460 days from now that you can cast your pea again and try and make a better soup than the last time …

Read Full Post »

Traditionele methode om boter te maken; bron Flickr pagina van 2008 Beaverton Farmer's Market

Traditionele methode om boter te maken; bron Flickr pagina van 2008 Beaverton Farmer’s Market

“De Boterberg” dat is wat ik mij het eerst herinner – als leergierig jongetje – iets dat te maken had met de Europese Economische Gemeenschap, dat wat later opging in de Europese Unie of tegenwoordig door lidstaatbewoners (arrogant) kortweg “Europa” genoemd wordt. De boterberg, dat was een begrip dat tot mijn verbeelding sprak. Miljoenen pakjes boter zag ik voor me, zo hoog opgestapeld, dat de top van deze smeuïge berg in de wolken verdween.  Het waren de vijftiger jaren, tijdperk van het radionieuws, een medium dat je eigen beeldend voorstellingsvermogen meer prikkelde dan  tegenwoordig nog het geval is. Steevast tussen de middag at ik thuis mijn besmeerde boterhammen en luisterde naar “De Mededelingen voor Land- en Tuinbouw”. Zo kwam de beeldspraak ‘boterberg’ mij ter ore en kreeg de daaraan gekoppelde naam van Sicco Mansholt een vertrouwde klank. Sicco Mansholt (1908-1995), Nederlands eerste Euro-commissaris voor het landbouwbeleid, boer en sociaal-democraat die tijdens de oorlog in de Wieringermeerpolder in het verzet zat en nog Willem Drees tijdens de hongerwinter van voedsel wist te voorzien. Hij was een vooruitstrevende boer die technisch vernieuwing niet uit de weg ging. Na de oorlog werd hij minister van landbouw en in 1958 Euro-commissaris. In nog geen decennium wist hij met zijn beleid het naoorlogse voedseltekort op te heffen, creërde zelfs een voedseloverschot. Gegarandeerde afname van landbouwproducten door de overheid was één van de instrumenten die Mansholt gebruikte en in Nederland betrof dat dan met name melkveehouderij-producten. (De boer zou op deze wijze door gegarandeerde afname van zijn producten tot een werknemer worden die ook meer tijd zou hebben voor activiteiten buiten het werk op het land.) Deze gestuurde prijspolitiek ging gelijk op met technische vernieuwingen en de daarbijbehorende schaalvergroting. Het vooroorlogse kneuterboertje en zijn verspreid liggende lapjes grond verdween met de ruilverkaveling uit het landschap. De melk emancipeerde zich van de schuur naar de fabriek. Enorme machinaal aangedreven karn-tonnen werden geïnstalleerd. Met de groei van de productie werden vrieskasten tot vriespakhuizen, waarin de de goudgele boter – als in de kluis van een bank – opgestapeld werd , wachtend op het moment van de beste marktwaarde.  De gevroren boter was gevrijwaard van bederf, maar door deze opslag, raakte vraag en aanbod op de zuivelmarkt uiteindelijk bedorven. Een tijd lang werd er met extra goedkope ‘kersboter’ nog wat van die berg afgegraven en zelfs de inwoners van de Sovjet Unie hebben nog even geprofiteerd van de voor dumpprijzen verkochte boter uit de Gemeenschappelijke Europese Markt.

Sicco Mansholt en zijn in in 2008 onthulde standbeeld in de Wieringermeerpolder waar landbouwgrond nu bestemd is voor een nieuwe woonwijk "Blauwe Stad"

Sicco Mansholt en zijn in in 2008 onthulde standbeeld in de Wieringermeerpolder waar landbouwgrond nu bestemd is voor een nieuwe woonwijk "Blauwe Stad"


Het bleef niet bij een boterberg, pasteuriseren en vriesdrogen tot melkpoeder waren nieuwe bewaartechnieken die tot een zelfde vorm van overschot leidden en de term ‘melkplas’ deed ontstaan. Europees beleid was en is in de eerste plaats landbouwbeleid en naar mate er minder mensen in deze sector werkten, is de bedrijfsvoering efficienter en productiever  geworden. Voedselverbouw met als doel  ‘nationale zelfvoorziening’ is in ieder geval iets dat volledig uit het zicht verdwenen is. Gestimuleerde export en bewaakte import waren, zijn en blijven – ondanks alle wereldhandelsverdragen – de praktijk. Wat de kosten als het gevolg van dit Europees ontwikkelde beleid voor het landschap en het millieu, voor ons algehele welzijn, geweest zijn moet nog steeds eens goed becijferd worden. Het economisch metaforisch landschap van de Europese Unie werd in ieder geval wel verrijkt,  met een ‘wijnzee’ en een ‘vleesberg’ en wie weet wat voor een problematische overschotten nog in de rij staan om aan dit beeldspraak-landschap toegevoegd te worden, nu nog aan het burger-oog onttrokken door anonieme vrieshuizen en reuzensilo’s. (Mansholt is pas na zijn pensionering tot het inzicht gekomen – mede onder invloed van de toen opkomende kritiek van de Club van Rome – dat zijn politiek van product-subsidies en schaalkvergroting schadelijk voor het milieu was.)

Bijna de helft van de Europese begroting betreft landbouw' bron 2006  Wiki Europese Commissie Begroting.

Bijna de helft van de Europese begroting betreft landbouw' bron 2006 Wiki Europese Commissie Begroting.

Vandaag is het in Nederland de dag van de Europese verkiezingen en al weken lang zijn we gaar gestoofd om ons erwtje in de grote pan met soep te gooien, onze stem uit te brengen. Alhoewel het landbouwbeleid bijna 50% van de totale begroting van de Europese Unie uitmaakt is het een onderwerp dat niet of nauwelijks door de zich aandienende euro-parlementariërs aan de kiezers voorgelegd is. Het voedsel dat we dagelijks eten, hoe het smaakt, waarom het zo smaakt, hoeveel het kost, waarom het zoveel kost, hoe en waar  het verbouwd, geteeld, gekweekt, gefokt, gevoed, gemaaid, gedroogd, geslacht, gekookt, verpakt en verkocht wordt, lijkt toch iedere euro-burger aan te gaan. Als je dan wel eens Europese landbouwpolitiek ter sprake hoort brengen dan kan je er van op aan dat het debat zich toespitst op het in het gareel houden en minimaal tevreden stellen van de landbouwproducenten. Regels en verorderingen zijn nog steeds in termen van de inmiddels overleden Sicco Mansholt gedacht: efficientie en productiviteit (zo heeft de Europese regelgeving voor de nieuwe lidstaat Slovenië ertoe geleid dat de frequent voorkomende verkeersborden die waarschuwen voor overstekend vee – op de kronkelige wegen van dit mini-staatje – hun functie geheel verloren hebben omdat de meeste boeren aldaar het niveau van de door de EU gestelde eisen dusdanig vond dat zij hun vee maar van de hand hebben gedaan).


De boterberg ontstond ooit door een op melkprodukten gerichte prijspolitiek. Inmiddels is er een kentering in deze politiek te zien, waarbij er voorstellen zijn om het beleid om te buigen naar overheidssteun aan boeren niet meer voor hun producten (die ooit moeten gaan concureren op de wereldmarkt) maar voor een bredere taak, die van landschapsbehouder en milieubeheerder. Dat mag dan een een verbetering zijn tenopzichte van de catastrofale ‘boterbergpolitiek’, het blijft nog steeds een te nauwe opvatting van aansturing en beheer van zulk een essentieel onderdeel van ons bestaan als ons dagelijks eten…

 Schaalvergroting van het winkelbedrijf heeft geleid tot vergaande monopolisering van wat er aan eten te koop is. Deze vaak multinationaal opererende bedrijven ontwikkelen zich tot meer dan enkel distributeurs van etenswaar. Supermarkten krijgen een groeiende invloed op de voedselmarkt, alsook op de voedselproducenten, hier ten lande en tot in de verste uithoeken van de wereld. Zijn deze winkelketens inmiddels niet degenen die het werkelijke landbouwbeleid van de Europese Unie zijn gaan bepalen? (Een eenvoudige zoekopdracht “zuivelproducten” op de web-site van Distrifood, onafhankelijke nieuwssite voor supermarkten, laat de dagelijkse trends zien van winkelketens die op Europees niveau  reageren en opereren.) Is dit niet een voortzetting van dezelfde blindelingse schaalvergroting, zoals bij de landbouwhervormingen van de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw? Zeker is dat de uiteindelijke voedselconsument nauwelijks invloed heeft, of het moet zijn stemgedrag zijn dat dagelijks in de vorm van zijn koopgedrag minitieus en volautomatisch geteld en met verfijnde markttechnieken aangestuurd wordt. Vraag en aanbod lijken zo meer efficient en beter op elkaar afgestemd te worden, maar ook hier blijven de nadelige gevolgen van deze meer efficiente en grootschalige aanpak buiten het zicht en is er nog weinig maatschappelijk debat. Het winkellandschap verschraalt sinds jaren, kleinere gespecialiseerde voedselwinkels verdwijnen, voedselmarkten worden steeds meer overspoeld door andere branches, met name die van kleding tegen dumpprijzen. Toenemende vloeroppervlaktes en rijkogende uitstallingen en verpakkingen, van voedsel-supermarkten moeten het verlies aan variëteit en kwaliteit verhullen. In welke mate valt dit te vergelijken met de blinde  ‘boterbergpolitiek’ van de jonge Europese Gemeenschap van bijna een halve eeuw geleden? Als er dan al geen weg terug is (het verleden was nooit ideaal) wat is dan de weg vooruit?  Kan de schaalvergroting van een de politiek op Europees niveau- op wonderbaarlijke wijze – ook bijdragen aan een noodzakelijke tegenwaardse beweging van schaalverkleining, die de steeds verder uiteengedreven consumenten en producenten van voedsel op een meer harmonieuse wijze bij elkaar gaat brengen?

Is er een Europese landbouw-commissaris denkbaar die in de zin van een vangstbeperking van vissen om ‘overbevissing’ tegen te gaan, een “vangstbeperking van voedselconsumenten”  in verband met ‘overbewinkeling’ gaat instellen? Waneer worden er door een Europese commissaris beperkingen opgelegd aan de fusies, kartels, weilandwinkels, gigantische voedselplaza’s en andere monopoliserende activiteiten van de voedselhandelaren en distributeurs? Hoe lang zal het duren tot de Europese stem van de voedselconsument mee gaat tellen?

Read Full Post »

See also first post about this subject on ...

See also first post about this subject on May 25 on this blog...

On May 23 a bicycle bar serving eleven ladies  went down a slope in the northern part of town miscalculating the height of the mobile bar and an underpass that laid ahead. The impact of the cycle bar (bierfiets) on the roof of the traffic tunnel was such that three ladies landed in the hospital, two with neck fractures one lady lost a finger bone. This kind of absurd incident put the phenomenon of the combined sport of cycling, beer drinking and shouting once again in in unfavorable light. Today I had the pleasure of getting an answer of one of the members of the local city council for the Green Left party, on my request to stop the bicycle beer bars in Amsterdam. The city councillor had asked the alderman (local minister) for traffic affairs if this accident combined with a ban in several areas of the inner town on the bicycle bar because of of complaints about shouting, would not necessitate more stringent measures against this display of public drunkenness. The city authorities may want to wait  till a foreseeable future accident with a whole cycle café plunging in a canal after attempting to take one of the sharp and steep corners typical of the Amsterdam inner city bridges and I can assure you our ‘grachten’ are not yet filled with beer . It could be the cycle café will survive after all, with swimming vests and safety helmets…

Read Full Post »

   Elm trees may seem to be ill in certain years after an abundant blossoming; the tree has exhausted its reserves and only sparse leaves will grow at the top of the branches, this may look like the feared Dutch Elm Disease, but in most cases during the summer these trees will slowly develop their full foliage, or the next year the tree will display – once again –  its regular leaves.  

Die iep is ziek! Dat dacht ik althans toen een flinke wind de overdaad aan iepenbloesem weggeblazen had van de boom waarop het raam van mijn studio direct uitkijkt. Vrijwel kale takken met enkel aan de toppen wat lichtgroene blaadjes, dat was niet het gebruikelelijke jaarlijkse voorjaarsbeeld. Waar was het rijke lover dat zich normaliter na het wegwaaien van het ‘spilziekzaad’ ontplooit? Was de boom iets overkomen? Ik kon – heel ongebruikelijk – ook de tweede iep op het pleintje bij mijn huis in de takken kijken. Deze gaf het zelfde schrale beeld. Vanuit een ander raam gekeken, en ja, ook de nog jongere aanplant aan de overkant zag er uit als na een herfststorm. De volgende dagen, als ik door de stad fietste, begon ik extra op te letten op de veelvuldig in Amsterdam voorkomende iepen. Steeds dezelfde kaalheid. De schrik sloeg me om het hart. Was het de gevreesde iepenziekte die als een pandemie, of beter  een ‘pandentro’, over de stad en land raasde? Was er een soort ‘alarmfase’, werden er maatregelen genomen? Zoja, welke? Keek nog eens de Nederlandse nieuwsmedia van de afgelopen weken na, maar kon niets vinden. Todat ik na tevergeefs allerlei woordcombinaties geprobeerd te hebben op een webpgaina van het bedrijf  ‘Groenadvies Amsterdam bv‘ belandde: “Iepziekte of niet? Extreme bloei en wortelcontact” las ik en ook waren er plaatjes die precies datgene lieten zien wat ik opgemerkt had. De webpagina maakt gewag van “extreem zware bloei” in het voorjaar van 2009 en legt dan uit:

“In de meeste jaren verloopt de bloei normaal maar regelmatig treden jaren op waarin bepaalde iepencultivars (vaak uit de hybride x hollandica-groep) extreem zwaar bloeien. Dit fenomeen wordt een mastjaar genoemd. Dit jaar is er sprake van zo´n mastjaar. Hoe zorgwekkend het verschijnsel er ook uitziet, het is een natuurlijk proces dat regelmatig optreedt. Er is dan ook slechts zelden sprake van sterfte na een dergelijke bloei.”

Een zucht van verlichting, had mij al in gedachte het pleintje onder mijn raam voorgesteld, kaal geslagen zonder bomen, enkel met de gretige terrassen – waarmee het plaveisel zomers bezaaid is – en daarbij, in het volle zicht, de met het jaar groeiende reuze parasollen. Als ik de verschillende artikelen, die ik nadat ik de term ‘mastjaar’ ontdekt had, gemakkelijk kon vinden, nalees heeft een boom in zo’n mastjaar met buitenissige bloei, onvoldoende energie over om de op de bloesem volgende bladergroei te voltooien. De in de vorige zomer in het blad opgevangen en in tak en stam opgeslagen energie is in het daaropvolgende jaar onvoldoende voor een volledige groei.


Squandered elm tree blossoms as seen from the window of my Amsterdam studio in 2001.

Het is als een bedrijf dat  door een al te optimistische calculatie van uitbundige winsten, deze spilziek verstrooid in uitgekeerde dividenten en bonussen, om in het volgende boekjaar tot de ontdekking te komen dat de gedachte groei uitblijft en vervolgens ernstig moet gaat snijden in haar uitgaven, waarbij aan de top nog bladeren verschijnen, maar aan de basis ernstig gesnoeid wordt. Is 2009 niet zo’n economisch ‘mastjaar ‘?


It is like a company having calculated all too optimistic profits, squandering it as dividend payments and bonuses, coming to realize the next year that the estimated growth did not materialize, subsequently having to cut costs strongly, during which operation leaves would still appear at the top, while at the basis stringent pruning would be performed.

En dan toont de internet-zoekmachine haar ingebouwde serendipiteit, door de – niet geheel toevallige – volgende vondst gerelateerd aan iepenbloesem-oogst.

Rotterdam 2005 an artist project introducing a new form of celebration based on the seeds of the elm tree (elm-cents) that are gathered and packed into elm-blossom-shooters and shot into the air at the steps of the local Stock Exchange building.

Rotterdam 2005 an artist project introducing a new form of celebration based on the seeds of the elm tree (elm-cents) that are gathered and packed into elm-blossom-shooters and shot into the air at the steps of the local Stock Exchange building.

 Voorjaar 2005 sticht het kunstenaarscollectief Keijzer & Pars in Rotterdam de “Iepencentenfabriek” een vrolijke onderneming die vrijwilligers zakken vol met iepenbloesems laat verzamelen. Iepenbloesem die een rondachtige goudgele vorm heeft met een kleine kern waarin een soort vetbolltje zit die duivenpopulatie wekenlang aan de pik houdt. Deze ‘iepencenten’ werden bijeengebracht in een fabriekloods om daar verwerkt te worden in wat de kunstenaars de ‘iepenshooter’ noemen, een omgebouwd pneumatisch kartonnen confettikanon dat na een paar flinke pompslagen haar lading meters de lucht inschiet. In Rotterdam hebben ze daarmee een feestje gevierd op de stoeptreden van het plaatselijke Beursgebouw, al dat spilziek zaad – gevat in vele tientallen iepenshooters – werd in één enkel moment van kortstondige pracht, de lucht ingeschoten. Een nieuw ceremonieel voor felcitaties en gelukswensen met bijpassende liederen als “de uit zat in de olmen” (olm is een ander woord voor iep). Waarbij mijn verhaal nu bijna ten einde is en mij nog rest uit te leggen dat het woord ‘mastjaar’ een bosbouw en fruitteelt term is die niet zozeer verwijst naar het ‘mast-achtige’ beeld van een boom zonder bladeren, maar ‘mestjaar’ betekent, het jaar waarin eiken en beukenbomen een uitbundige vruchtval in de vorm van eikels en beukennootjes hebben en deze aangewend wordt om varkens die daar dol op zijn, extra vet te mesten.

De Universiteit van Wageningen heeft een leerzame web-pagina over de iepziekte

Read Full Post »